มณฑา ไก่หิรัญ (นก)

ผู้จัดการส่งเสริมนวัตกรรม


วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิทยาศาสตร์พอลิเมอร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

WORK

“นวัตกรรม” หรือ “Innovation” เป็นคำยอดนิยมที่เข้าไปเกี่ยวข้องทุกส่วนไม่ว่าจะเป็นผลิตภัณฑ์ หน่วยงาน หรือนโยบายระดับชาติ แต่ยังมีความเข้าใจในความหมายที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งดิฉันเริ่มทำงานเป็นนักพัฒนานวัตกรรม (Innovation Developer) ที่จะทำให้ความหมายของนวัตกรรมมีความเด่นชัดในเชิงปฏิบัติด้วยการทำหน้าที่เปรียบเหมือนเป็นมดงานตัวเล็กๆ หรือกองหน้าที่มีทุกส่วนงานเข้ามาร่วมสนับสนุนในการเข้าไปพัฒนา ริเริ่ม สร้างสรรค์ จุดประกาย เชื่อมโยงและสนับสนุนในทุกภาคส่วน เพื่อให้โอกาสเกิดแผนงานการสร้างนวัตกรรมที่มีความเป็นไปได้ทั้งเทคโนโลยี ธุรกิจ การเงิน และได้ลงมือทำจริง ซึ่งในการทำนวัตกรรมต่างๆ จะนึกถึงผลกระทบทางเศรษฐกิจเป็นสำคัญ แต่ผลกระทบด้านสังคมนับว่าเป็นอีกบทบาทที่ท้าทายที่จะทำให้เกิดการผนวกรวมกันเกิดขึ้นของ 3 P คือ People คนในสังคมได้รับประโยชน์ Profit การที่ต้องมีวัฏจักรของการดำเนินงานที่ต้องมีกำไรให้เหมาะสมกับต้นทุนเพื่อให้เกิดการอยู่ได้ขององค์กร และ Planet นวัตกรรมนั้นต้องไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม จึงได้ดำเนินงานแผนงานวิสาหกิจนวัตกรรมเชิงสังคม (Social Innovation Business, SIB) ที่มุ่งเน้นการสร้างนวัตกรรมใน 3 ระดับ ได้แก่ 1. ระดับองค์กรในการร่วมสร้างสรรค์สินค้าชุมชน 2. ระดับสังคมในการยกระดับคุณภาพชีวิตและแก้ไขปัญหาของชุมชนหรือสังคม และ 3. ระดับเมืองในการสร้างต้นแบบเมืองของการสร้างนวัตกรรมเพื่อสังคม ทั้งในส่วนการสร้างนโยบายร่วมกับการสร้างระบบนิเวศ ซึ่งตอนนี้ได้รับผิดชอบดูแลในการดำเนินงานของศูนย์สร้างสรรค์ธุรกิจนวัตกรรมการเกษตร (Agro Business Creative Center: ABC Center) เป็นการปรับเปลี่ยนภาคการเกษตรไทยจาก “เกษตรแบบดั้งเดิม” ไปสู่ “เกษตรอุตสาหกรรม” และก้าวไปสู่ “เกษตรบริการหรือธุรกิจเกษตร” ที่มีการใช้นวัตกรรมเป็นหลักในการขับเคลื่อนภาคการเกษตรไทย

EXPERTISE

ดิฉันได้มีโอกาสร่วมงานในยุคบุกเบิกรุ่นที่ 2 ที่เริ่มมีการจัดตั้งสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ ซึ่งได้ร่วมรังสรรค์และร่วมดำเนินการยุทธศาสตร์การพัฒนานวัตกรรมของ สนช. โดยรับผิดชอบหลักในการพัฒนาโครงการนวัตกรรมด้านวัสดุเป็นหลัก โดยมุ่งเน้นทางด้านยางพารา พลาสติกและวัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยมีโครงการที่เป็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญ ซึ่งในขณะนี้เกิดอุตสาหกรรมใหม่ของประเทศคืออุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพ และได้อาสาเป็น “นางฟ้าชุมชน” ที่จะเข้าไปร่วมสนับสนุนให้เกิดพัฒนานวัตกรรมของผลิตภัณฑ์ชุมชนให้มีความแตกต่างสามารถแข่งขันได้ทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ ทั้งนี้จากการทำงานร่วมกับชุมชนทำให้เห็นกลุ่มเกษตรกรจำนวนมากที่ต้องการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่จะช่วยยกระดับการปรับเปลี่ยนแนวทางการทำธุรกิจทางการเกษตรของประเทศไทยจึงมุ่งมั่นที่จะเป็น“เทพธิดาเกษตรกร” ที่ต้องใช้ความรู้และประสบการณ์ ตลอดจนบูรณาการในทุกภาคส่วนที่จะช่วยให้เกิดการขับเคลื่อนของธุรกิจเกษตรของประเทศไทยที่จะให้เกิด Agricultural Transformations ให้ประเทศไทยเป็นผู้นำด้านธุรกิจนวัตกรรมการเกษตรและยกระดับเกษตรกรของไทยให้อยู่อย่างมั่นคง มั่งคั่งและยั่งยืน “นวัตกรรม-ความสำเร็จอยู่ที่ความตั้งใจจริงที่ได้ลงมือปฏิบัติ”

CREATIVITY

ในทุกครั้งที่มีโอกาส การเดินทางได้ไปทำบุญในวัดหรือสถานที่ต่างๆ ทำให้เรารู้จักการให้และการแบ่งปัน ทั้งนี้จะได้เห็นมุมมองการสร้างสรรค์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นรอบตัวเป็นแบบอย่างที่แตกต่างกันออกไป โดยสิ่งสำคัญจะช่วยให้เกิด “ศีล สมาธิ  ปัญญา” ที่จะช่วยกระตุ้นให้มองรอบตัวและเห็นส่วนเล็กๆ เหมือนเส้นผมบังภูเขาที่จะก่อให้เกิดเป็นแนวทางที่สำคัญในการพัฒนานวัตกรรมของประเทศให้ได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

WORK EXPERIENCE

 
  • การพัฒนานวัตกรรม
    • ริเริ่มและพัฒนานวัตกรรมประมาณ 14 ปี โดยมีการส่งเสริมและสนับสนุนนวัตกรให้ได้พิสูจน์แผนงานได้ลงมือทำ ที่ทำให้เกิดธุรกิจนวัตกรรมด้านวัสดุ และอื่นๆ ก่อให้เกิดการสร้างรายได้และจ้างงานที่เพิ่มขึ้นให้กับประเทศ ตัวอย่างเช่น
      • นวัตกรรมยางพารา เช่น “นกเงือก: มีดกรีดยางชนิดเปลี่ยนใบมีดได้” “แล็กซ์: น้ำยานาโนป้องกันการติดของยางสำหรับกระบวนการแปรรูปน้ำยางพารา”
      • นวัตกรรมพลาสติกชีวภาพ เช่น “M-Bio: เม็ดคอมพาวนด์พลาสติกชีวภาพสำหรับผลิตถุงพลาสติกชีวภาพ” “CMU-Bioplastsorb: พอลิเมอร์ดูดซึมได้คุณภาพสูงสำหรับวัสดุทางการแพทย์
      • นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น “เฮมพ์ไทย: พรมจากยางพาราและกัญชง สำหรับยานยนต์และการตกแต่ง” “ไอริส: กระเบื้องเคลือบผลึกจากเศษกระจกรีไซเคิล”
      • นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ชุมชน เช่น “พิมย่า: ผลิตภัณฑ์สิ่งทอจากเส้นใยผักตบชวา” “พิณมิสา: เวชสำอางจากสารสกัดปลากระดูกอ่อน”
    • สื่อ และสิ่งพิมพ์
      • 2552: ผู้ร่วมแต่งหนังสือ “ยุทธศาสตร์นวัตกรรมพลาสติกชีวภาพไทย” สนช. ISBN 978-616-12-0025-1
      • 5 กรกฎาคม 2555: บทความ “การสร้างนวัตกรรมยางพารา... ในยุคราคายางปรับตัวสูง” การยางแห่งประเทศไทย http://km.rubber.co.th/index.php?option=com_content&view=article&id=4710:2012-07-05-04-41-12&catid=43:2011-05-19-08-49-53&Itemid=140
      • 2557: ผู้ร่วมเขียนบทความและจัดทำหนังสือ “นวัตกรรมพลาสติกชีวภาพไทย” สนช. ISBN 978-616-12-363-4
      • 11 สิ่งหาคม 2558: บทสัมภาษณ์ “โชว์สิ่งทอฝีมือไทยจากเส้นใยพลาสติกข้าวโพดครั้งแรก” หนังสือพิมพ์ผู้จัดการ http://www.manager.co.th/Science/ViewNews.aspx?NewsID=9580000090933&Html=1&TabID=2&
      • 9 มิถุนายน 2559: บทสัมภาษณ์ “นวัตกรรมเส้นยธรรมชาติ” ในSME Clinic ของธนาคารกรุงเทพ ตอน Innovation กลยุทธ์การสร้างนวัตกรรม สำหรับผู้ประกอบการ SME วันที่ https://www.youtube.com/watch?v=hn6yR7bmd5U

        http://www.bangkokbanksme.com/article/5840

  • ความเชี่ยวชาญ
•    2553  - 2557

คณะทำงาน คณะทำงานคัดเลือกและกลั่นกรองโครงการนวัตกรรมด้านพลาสติกชีวภาพ สนช.

•    2553 – ปัจจุบัน

อาจารย์ที่ปรึกษา การศึกษาทางไกล ประเภทการศึกษาต่อเนื่อง หลักสูตรการจัดการนวัตกรรมสำหรับผู้ประกอบการ สถาบันพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

 

•    2553 - 2556

กองบรรณาธิการการ วารสารพลาสติกชีวภาพ สมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย

 

•    2554 – ปัจจุบัน

คณะกรรมการวิชาการ กว. 1031 ร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมพลาสติกสลายตัวได้ทางชีวภาพ (compostable plastics) สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

 

•    2555 – ปัจจุบัน

คณะอนุกรรมการเทคนิค คณะที่ 2 โครงการฉลากเขียว : ผลิตภัณฑ์พลาสติกแปรใช้ใหม่ สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย

 

•    2555 – ปัจจุบัน

คณะอนุกรรมการเทคนิค คณะที่ 44 โครงการฉลากเขียว : ผลิตภัณฑ์บรรจุภัณฑ์เพื่อสิ่งแวดล้อม สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย

 

•    2556 – 2557

คณะทำงานนวัตกรรมเชิงยุทธศาสตร์ด้านพลาสติกชีวภาพ สนช.

 

 

 

 

•    2558 – ปัจจุบัน

คณะกรรมการกำกับแผนงานวิจัยที่มุ่งเป้าตอบสนองความต้องการในการพัฒนาประเทศ (คณะที่ 1) กลุ่นเรื่องพลาสติกชีวภาพ สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ

 

•    2558 – ปัจจุบัน

คณะผู้ทรงคุณวุฒิทางวิชาการ เพื่อประเมินข้อเสนอโครงการวิจัยและประเมินความก้าวหน้าโครงการวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนด้านพลาสติกชีวภาพ ภายใต้งบบูรณาการวิจัยแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวาภาพ (องค์การมหาชน)

 

•    2558 – ปัจจุบัน

คณะทำงานบริหารและอำนวยการศูนย์สร้างสรรค์ธุรกิจนวัตกรรมการเกษตร สนช.

 

•    2558 – ปัจจุบัน

คณะทำงานเครือข่ายธุรกิจนวัตกรรมด้านยางพารา สนช.

 

•    2558 – ปัจจุบัน

คณะทำงานเครือข่ายธุรกิจนวัตกรรมด้านมันสำปะหลัง สนช.

 

•    2558 – ปัจจุบัน

คณะอนุกรรมการพิจารณาคัดเลือกและตัดสินรางวัลผู้ประกอบธุรกิจส่งออกดีเด่น ประเภทรางวัลสินค้านวัตกรรมที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมยอดเยี่ยม กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ

 

•    2559 – ปัจจุบัน

คณะทำงานขับเคลื่อนการดำเนินงานแนวทาง “คูปองวิทย์เพื่อโอทอป” เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์โอทอปด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมไปสู่แนวปฏิบัติ ปีงบประมาณ 2559 – 2560 กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

 

•    2559 – 2560

คณะทำงานพัฒนาฐานข้อมูลงานวิจัยและพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

 

•    2559 – 2560

คณะอนุกรรมการยุทธศาสตร์การค้าและการลงทุน การยางแห่งประเทศไทย

 

•    2559 – ปัจจุบัน

คณะทำงานการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่ายางพารา จังหวัดบึงกาฬ

 

•    2559 – ปัจจุบัน

คณะทำงานยกระดับโอทอปด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (STI for OTOP Upgrade) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

 

•    2560 – ปัจจุบัน

คณะอนุกรรมการพิจารณาและกลั่นกรองโครงการนวัตกรรม ด้านสังคม

 

•    2560 – ปัจจุบัน

คณะทำงานโครงการพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์ชุมชนสำหรับผู้ประกอบการรุ่นใหม่ และการประกวด MOST Innovation OTOP Awards พ.ศ. 2560 กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี