ปัจจุบัน "เปลือกหอยแมลงภู่" นับเป็นขยะเศษอาหารจากอุตสาหกรรมอาหารทะเลและร้านอาหารในประเทศไทยมากถึงหลายหมื่นตันต่อปี โดยผลผลิตหอยแมลงภู่ของไทยมีมากกว่า 50,000 ตันต่อปี โดยขยะประเภทเปลือกหอยแมลงภู่จัดเป็น ขยะทั่วไปที่เผาไหม้ไม่ได้ ซึ่งหากทิ้งรวมกับเศษอาหารทั่วไปจะทำให้ย่อยสลายยากและสร้างปัญหากลิ่นเหม็นสะสม

อย่างไรก็ตาม ขยะจากเปลือกหอยแมลงภู่ยังคงมีมูลค่าสูงมากในอุตสาหกรรมหมุนเวียน เนื่องจากประกอบด้วยสารแคลเซียมคาร์บอเนตสูงถึงร้อยละ 95 ซึ่งสามารถนำไปแปรรูปและใช้ประโยชน์ได้หลากหลายรูปแบบ เช่น นำไปใช้ในเครื่องสำอาง นำไปผสมในยาสีฟันที่มีส่วนผสมของแคลเซียม นำไปทำเป็นปุ๋ยและสารปรับปรุงดิน แปรรูปเป็นวัสดุก่อสร้าง วัสดุตกแต่งบ้าน และเครื่องประดับ ตลอดจนสามารถนำไปผลิตนวัตกรรมฟิล์มชีวภาพและสารดูดซับคราบน้ำมันที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA ได้ให้ความสำคัญกับการกำจัดขยะจากอุตสาหกรรมอาหารทะเลผ่านการสนับสนุนทุนนวัตกรรมในการแปรรูปขยะและเศษวัสดุเหลือทิ้งให้เกิดประโยชน์สูงสุดตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหานี้อย่างยั่งยืน จึงได้สนับสนุนโครงการ “การแปรรูปขยะเปลือกหอยแมลงภู่เป็นเครื่องประดับและของตกแต่งบ้าน” โดยบริษัท บริษัท มณี มงคล เจมส์ แฟคตอรี่ จำกัด ซึ่งได้พัฒนาเป็นนวัตกรรมด้านกระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์จากเปลือกหอยแมลงภู่ โดยใช้เทคนิคพิเศษในการแยกองค์ประกอบต่าง ๆ แล้วนำมาออกแบบเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องประดับ และของตกแต่งบ้าน เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและลดปริมาณขยะชีวภาพ ด้วยแนวคิดแบบ Zero Waste อย่างยั่งยืน ในชื่อแบรนด์ “AVALON ARTISAN GALLERY”

สำหรับนวัตกรรมในโครงการนี้ เกิดจากการต่อยอดงานวิจัยที่ร่วมมือกับสถานีวิจัยประมงศรีราชา คณะประมงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  ในการสกัดเกล็ดมุกจากเปลือกหอยแมลงภู่ โดยส่วนเกล็ดมุก (Myra Gam) นำมาทำผลิตภัณฑ์เครื่องประดับ เช่น จี้ แหวน และต่างหู และส่วนที่เหลือ (Myra Shell) นำมาทำผลิตภัณฑ์ของตกแต่งบ้าน เช่น ผลิตภัณฑ์ของตกแต่งผนังที่สามารถดูดซับกลิ่นได้ ที่รองสบู่ก้อน และกระถางเทียนหอม เพื่อให้เกิดการกำจัดขยะจากเปลือกหอยแมลงภู่อย่างครบวงจร และเปลี่ยนขยะเปลือกหอยให้กลายเป็นเครื่องประดับรักษ์โลกและของใช้เชิงศิลป์ ผ่านฝีมือช่างท้องถิ่นและการออกแบบที่ประณีต และยังมีการทำงานร่วมกับวิสาหกิจชุมชนสว่างประทีป อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี เพื่อสร้างมูลค่าใหม่ทั้งในมิติเศรษฐกิจ สังคม  และสิ่งแวดล้อม ตอบโจทย์ผู้ที่มองหาเครื่องประดับจากวัสดุยั่งยืนที่มีเรื่องเล่าและความหมาย

ความสำเร็จนี้นับเป็นก้าวสำคัญของการขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนขยะชีวภาพให้กลายเป็น "คุณค่า" ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าหากเรามองเห็นโอกาสในสิ่งที่คนอื่นมองข้าม ก็สามารถพลิกฟื้นทรัพยากรที่ไร้ค่าให้กลายเป็นสินค้าเปี่ยมด้วยเรื่องราวและดีไซน์ ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ผู้บริโภคยุคใหม่ที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืน และเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจและการรักษาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนต่อไป

ที่มา : https://www.thairath.co.th/news/local/2618891

สามารถติดตามผลงานเพิ่มเติมได้ที่ช่องทาง: https://www.facebook.com/avalonjewelbymanee

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• 2 เม.ย. 2566 "เปลือกหอย" ขยะอุตสาหกรรม สู่สารสำคัญเวชสำอาง พลาสติก กระดาษ https://www.tomorelifes.com/
• https://www.thairath.co.th/futureperfect/articles/2742406
• https://www.facebook.com/avalonjewelbymanee

เรียบเรียงบทความโดย
ชนกพร คำพระ (น้ำ)
นักพัฒนานวัตกรรม ฝ่ายสนับสนุนการเงินนวัตกรรมรายพื้นที่
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน)