สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน)
การให้บริการของ NIA
ความเคลื่อนไหวของ NIA
ช่องทางในการติดต่อกับ NIA
NIA ชูผลงานเด่น เปิดตัว 8 ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากสมุนไพรท้องถิ่นที่ปลูกในภาคเหนือ
การใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพนับเป็นองค์ความรู้ ที่อยู่ในวิถีชีวิตของผู้คนในภาคเหนือ และประเทศไทยมาอย่างยาวนาน ปัจจุบันสมุนไพรไทยได้รับการยอมรับและมีผลการศึกษารับรองทางวิทยาศาสตร์มากขึ้น ในการนำมาวิจัยและพัฒนา ให้เป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ โดยตลาดสมุนไพรไทยมีมูลค่าราว 56.9 พันล้านบาท และคาดว่ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นถึง 100 พันล้านบาทภายในปี 2570 สะท้อนแนวโน้มความต้องการที่เพิ่มขึ้นทั้งในและต่างประเทศ ทั้งนี้การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การสกัดสารสำคัญ ตลอดจนการควบคุมมาตรฐานการผลิต จะเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับสมุนไพรไทยให้ออกสู่เชิงพาณิชย์ รวมถึงช่วยสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรและชุมชน พร้อมขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA โดยฝ่ายสนับสนุนการเงินนวัตกรรมนวัตกรรมรายพื้นที่ เป็นหน่วยงานที่ได้มีส่วนสำคัญในการยกระดับ ส่งเสริม และสนับสนุนผู้ประกอบการธุรกิจนวัตกรรมเชิงพื้นที่ ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากสมุนไพร โดยเฉพาะสมุนไพรที่ปลูกในภาคเหนือ ให้สามารถออกสู่ตลาดและขยายผลทางการตลาดได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีตัวอย่างโครงการนวัตกรรมด้านสมุนไพรที่ปลูกในภาคเหนือ ดังนี้
1. สารสกัดสเต็มเซลล์ใบบัวบกไทยในรูปแบบ Multilamellar เพื่อใช้สำหรับผิวแพ้ง่าย โดย บริษัท คอสเมเฮลท์ แชนเนล จำกัด จังหวัดเชียงราย
“ใบบัวบก” เป็นสมุนไพรไทยที่มีสารกลุ่มไตรเทอร์
พีนอยด์ เช่น เอเชียติโคไซด์ ที่มีคุณสมบัติลดการอักเสบ กระตุ้นคอลลาเจนและเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผิว บริษัท ฯ จึงได้พัฒนาสารสกัดสเต็มเซลล์ใบบัวบกในรูปแบบ Multilamellar (เทคโนโลยีการกักเก็บสารสำคัญไว้ในโครงสร้างแบบหลายชั้น) ด้วยการนำเนื้อเยี่อของใบบัวบกมาสกัดด้วยคลื่นความถี่ ทำให้ได้สารเอเชียติโคไซด์ในปริมาณที่สูง และนำมาทำให้อยู่รูป multilamellar
มีอนุภาคขนาดเล็กกว่าไมครอน ทำให้สารสกัดที่ได้มีความคงตัวและประสิทธิภาพในการนำส่งสารออกฤทธิ์เข้าสู่ผิวหนังได้ดียิ่งขึ้น เหมาะสำหรับผิวที่แพ้ง่ายและต้องการการฟื้นฟูอย่างรวดเร็ว ปัจจุบันจำหน่ายในรูปแบบของสารสกัด และให้บริการรับจ้างผลิต (OEM) สำหรับผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางที่ใช้สารสกัดดังกล่าวเป็นองค์ประกอบสำคัญ
2. สารสกัดสมุนไพรตำรับยาเบญจโลกวิเชียรสำหรับเสริมภูมิคุ้มกัน โดย บริษัท ปัญญาไท จำกัด จังหวัดเชียงใหม่
“ตำรับยาเบญจโลกวิเชียร” หรือสมุนไพร 5 ราก เป็นตำรับยาสำคัญของการแพทย์แผนไทย ใช้สำหรับบรรเทาอาการไข้ แก้อักเสบ และเสริมภูมิคุ้มกันของร่างกาย โดยมีสารสำคัญกลุ่มฟลาโวนอยด์และสารต้านอนุมูลอิสระ บริษัท ฯ จึงได้ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในการพัฒนาสมุนไพร 5 รากเป็นสารสกัดมาตรฐาน ที่สามารถควบคุมปริมาณสารสำคัญอะพีจินินให้คงที่ และทำแห้งแบบพ่นฝอยสามารถรับประทานได้วันละ 3 – 4 แคปซูล เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย
3. ผงชงพร้อมดื่มจากสมุนไพรนมนาง เพื่อกระตุ้นการผลิตน้ำนมแม่ โดย บริษัท มัมส์ เมโลดี้ จำกัด จังหวัดเชียงใหม่
“นมนาง” เป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่จัดอยู่ในกลุ่มยาขับน้ำนม มีสารสำคัญคือ สารซาโปนิน ที่ช่วยกระตุ้นฮอร์โมนโปรแลคติน ส่งเสริมการหลั่งน้ำนมและฟื้นฟูร่างกายของคุณแม่หลังคลอด บริษัทฯ จึงได้ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในการพัฒนาสารสกัดจากสมุนไพรนมนาง ด้วยเทคโนโลยีคลื่นความถี่สูงแบบไม่ใช้สารเคมี ทำให้ได้สารซาโปนินที่มีความเข้มข้นสูง และนำมาทำเป็นผงชงพร้อมดื่ม ซึ่งหากคุณแม่หลังคลอดบริโภคต่อเนื่องมากกว่า 1 สัปดาห์ จะช่วยเพิ่มปริมาณน้ำนมได้ถึง 2 เท่า เป็นการส่งเสริมให้ทารกได้บริโภคนมแม่ และเป็นยกระดับสมุนไพรท้องถิ่นสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีมาตรฐานและปลอดภัย
4. “ยองฮิมฮูส์: แชมพูปิดผมขาวจากสมุนไพรสำหรับผิวแพ้ง่าย โดย บริษัท บีทีเฮอเบิล จำกัด จังหวัดเชียงใหม่
การดูแลเส้นผมด้วยสมุนไพร เป็นภูมิปัญญาที่มีมาอย่างยาวนานในสังคมไทย โดยเฉพาะการใช้พืชที่มีรงควัตถุธรรมชาติ เพื่อบำรุงเส้นผมและช่วยปรับสีผมอย่างอ่อนโยน สมุนไพรหลายชนิดมีสารสำคัญในกลุ่มแอนโทไซยานิน แทนนิน และสารต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งนอกจากจะให้เฉดสีจากธรรมชาติแล้ว ยังช่วยบำรุงหนังศรีษะ ลดการอักเสบ และเสริมความแข็งแรงของเส้นผม ปัจจุบันผู้บริโภคมีแนวโน้มหลีกเลี่ยงสารเคมีรุนแรงในผลิตภัณฑ์ย้อมผม บริษัท ฯ จึงพัฒนา “ยองฮิมฮูส์: แชมพูปิดผม ขาวสำหรับผิวแพ้ง่าย” ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญมหาวิทยาลัยพะเยา โดยใช้สารสกัดจากพืช 10 ชนิด ได้แก่ ดอกอัญชัน กะเม็ง ใบหมี่ ทองพันชั่ง เทียนกิ่ง ว่านหางจระเข้ ส้มป่อย มะขามป้อม ลูกยอ และมะกรูด นำมาผ่านกระบวนการสกัดเย็น เพื่อคงคุณค่าของสารสำคัญ และปรับสูตรเพื่อลดการใช้สารเคมี เหมาะสำหรับผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย ช่วยปิดผมขาว สีติดทนนานต่อการสระผมจำนวน 30 ครั้ง และลดอาการระคายเคืองหนังศีรษะ
5. MONT: น้ำแร่ผสมสารสกัดส้มป่อยในรูปแบบนาโนไลโปโซม โดย บริษัท เฮลธ์ ฟอร์ ไลฟ์ กรุ๊ป จำกัด จังหวัดลำปาง
“ส้มป่อย” เป็นพืชสมุนไพรพื้นถิ่นที่พบมากในภาคเหนือของประเทศไทย และมีการใช้ประโยชน์มาอย่างยาวนาน เปลือกและฝักของส้มป่อยอุดมด้วยสารสำคัญในกลุ่มสารประกอบฟีนอลิก และฟลาโวนอยด์ ซึ่งมีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยปกป้องผิวจากความหมองคล้ำและริ้วรอยก่อนวัย
จึงเหมาะต่อการพัฒนาเป็นสารออกฤทธิ์ในผลิตภัณฑ์ดูแลผิวเพื่อความกระจ่างใส บริษัทฯ จึงได้ร่วมกับศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (NANOTEC) เพื่อยกระดับสารสกัดส้มป่อย ด้วยเทคโนโลยีการสกัดสารสำคัญ และนำมาทำให้อยู่ในรูปนาโนไลโปโซม ซึ่งช่วยเพิ่มความคงตัวของสารสำคัญ และเพิ่มประสิทธิภาพการซึมผ่านผิวให้ดีมากยิ่งขึ้น ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น และลดเม็ดสีเมลานิน ส่งผลให้ผิวดูกระจ่างใส โดยไม่ก่อให้เกิดการแพ้หรือการระคายเคือง
6. เรพาซิน: ผลิตภัณฑ์ครีมจากสารสกัดสมุนไพรสำหรับลดการอักเสบและรอยเขียวช้ำจากการทำหัตถการทางคลินิก โดย บริษัท โนว่า เฮลธ์ จำกัด จังหวัดเชียงใหม่
ปัจจุบันผู้ที่ทำหัตถการด้านความงาม เช่น เลเซอร์และทรีตเมนต์ มีความต้องการผลิตภัณฑ์ฟื้นฟูผิวหลังทำหัตถการเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากมักเกิดอาการบวมแดง และรอยเขียวช้ำบนผิวหนังหลังการทำหัตถการ บริษัท ฯ จึงได้ร่วมกับ ผู้เชี่ยวชาญมหาวิทยาลัยนเรศวร ในการพัฒนาครีมสมุนไพรสำหรับลดการอักเสบและรอยเขียวช้ำหลังทำหัตถการ จากสารสกัดสมุนไพร 3 ชนิด ได้แก่ หญ้ารีแพร์ที่มีสาร p-coumaric acid ช่วยต้านอนุมูลอิสระ กัญชงที่มีสาร cannabidiol (CBD) ช่วยปลอบประโลมและลดการอักเสบ และใบบัวบกที่มีสาร asiaticoside ช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน โดยใช้เทคโนโลยีการสกัดสารออกฤทธิ์ความเข้มข้นสูง และเทคโนโลยีการนำส่งสาร (drug delivery system) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการซึมผ่านผิว พร้อมลดสีและกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ของสารสกัด ทำให้เนื้อครีมซึมง่าย
ไม่เหนียวเหนอะหนะ ตอบโจทย์การฟื้นฟูผิวในตลาดคลินิกความงามและผู้บริโภค
7. กัญญ์: ยาสเปรย์สมุนไพรจากสารสกัดไพลและขมิ้นชันบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ โดย บริษัท กัญญ์ เฮิร์บ (ประเทศไทย) จำกัด จังหวัดเชียงใหม่
ผลิตภัณฑ์บรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อและข้อ จาก ไพลและขมิ้นชัน มีการใช้กันมาอย่างยาวนานในตำรับยาแผนไทย เนื่องจากไพลช่วยลดอาการบวมและปวด ขณะที่ขมิ้นชันมีสารเคอร์คูมินอยด์ที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบและต้านอนุมูลอิสระ บริษัท ฯ จึงได้ร่วมกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ในการพัฒนาสารสกัดไพลและขมิ้นชัน พร้อมประยุกต์ใช้เทคโนโลยีนาโนเอนแคปซูเลชัน (Nano-encapsulation) เพื่อกักเก็บและควบคุมการปลดปล่อยสารสำคัญ ช่วยเพิ่มการซึมผ่านผิวหนังได้ดีกว่าน้ำมันหอมระเหยทั่วไป ลดการระคายเคือง และเพิ่มความคงตัวของสูตร ผลิตภัณฑ์อยู่ในรูปแบบสเปรย์ใช้ภายนอก
8. นาโนไฮโดรเจลจากสารสกัดขมิ้นชัน สำหรับดูแลสุขภาพผิวไก่ชน โดย บริษัท นาอีฟ อินโนว่า จำกัด จังหวัดเชียงราย
“ขมิ้นชัน” เป็นสมุนไพรที่มีการใช้ในทางการแพทย์แผนไทยและอุตสาหกรรมเวชสำอาง โดยมีสารสำคัญกลุ่มเคอร์คูมินอยด์ ที่มีคุณสมบัติต้านการอักเสบ ต้านเชื้อแบคทีเรีย/เชื้อรา และฟื้นฟูความแข็งแรงของผิวหนัง ขมิ้นชันไม่ได้ใช้เพียงในมนุษย์เท่านั้น แต่ยังมีศักยภาพสูงในการประยุกต์ใช้ในสัตว์เศรษฐกิจโดยเฉพาะไก่ชน ซึ่งถือเป็นสัตว์ปีกสวยงามที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจสำคัญของประเทศไทย บริษัทฯ จึงพัฒนาผลิตภัณฑ์ดูแลผิวสำหรับไก่ชนจากสารประกอบเชิงซ้อน “โรโซไซยานิน” ซึ่งเกิดจากการรวมตัวของสารสกัดเคอร์คูมินอยด์จากขมิ้นชัน กับแร่บอเรต นำมาทำให้มีอนุภาคขนาดนาโน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซึมให้ดีมากขึ้น ช่วยบำรุงสีผิวไก่ชนให้แดงสด ลดการอักเสบและยับยั้งเชื้อบนผิวหนัง
จากตัวอย่างผลิตภัณฑ์นวัตกรรมสมุนไพรดังกล่าว NIA ได้เข้าไปมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนและส่งเสริม การพัฒนาสมุนไพรที่ปลูกในพื้นที่ภาคเหนือ สู่ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมในระยะปลายน้ำ โดยบูรณาการองค์ความรู้ งานวิจัย และศักยภาพของผู้ประกอบการ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มตลอดห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่เกษตรกรต้นน้ำ ชุมชนท้องถิ่น จนถึงการออกสู่ตลาด อันจะนำไปสู่การเติบโตอย่างยั่งยืนของเศรษฐกิจฐานราก และยกระดับอุตสาหกรรมนวัตกรรมสมุนไพรไทย
ขอขอบคุณผู้สร้างสรรค์ผลงานนวัตกรรม
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
