⚠ เกือบทุกอุบัติเหตุในโรงงาน มักถูกมองว่าเป็น “เหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน” แต่ในความเป็นจริง เหตุการณ์เหล่านี้อาจมีสัญญาณเตือนล่วงหน้า เพียงแต่ไม่มีใครสังเกตเห็นหรือสามารถวิเคราะห์ความเสี่ยงได้ทันเวลา

ในวันที่ภาคอุตสาหกรรมมีความซับซ้อนมากขึ้น การสร้างความปลอดภัยจึงไม่ได้หมายถึงเพียงการปฏิบัติตามกฎระเบียบหรือมาตรฐานที่กำหนดไว้เท่านั้น แต่ยังต้องอาศัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามาช่วยวิเคราะห์ เฝ้าระวัง และป้องกันความเสี่ยง เพื่อลดโอกาสการเกิดอุบัติเหตุ และสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัย

🛠 NIA จึงชวนมารู้จัก 3 นวัตกรรมด้าน Workplace Safety จากผู้ประกอบการในโครงการ Thailand Innovation Hub ที่กำลังนำเทคโนโลยีสมาร์ทอิเล็กทรอนิกส์ ปัญญาประดิษฐ์ หุ่นยนต์ และ IoT มาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับภาคอุตสาหกรรมในกลุ่ม IndustryTech พร้อมเปลี่ยนรูปแบบการจัดการความปลอดภัยจากการแก้ไขปัญหาหลังเกิดเหตุ ไปสู่การป้องกันเชิงรุกที่อาศัยข้อมูลและการคาดการณ์ความเสี่ยงล่วงหน้า

ทั้ง 3 นวัตกรรมนี้สะท้อนให้เห็นถึงการนำเทคโนโลยีและข้อมูลมาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยตัดสินใจเรื่อง "ความปลอดภัย" ในภาคอุตสาหกรรม เพื่อยกระดับการบริหารจัดการความเสี่ยงจากการแก้ไขปัญหาหลังเกิดเหตุ ไปสู่การป้องกันอุบัติเหตุก่อนที่ความสูญเสียจะเกิดขึ้น

📑 ในโรงงานขนาดใหญ่ การอนุมัติกระบวนทำงานภายในมักต้องผ่านการตรวจสอบเอกสารหลายชั้น โดยหากข้อมูลตกหล่นจนอนุมัติไม่ทันเวลา ก็อาจทำให้เกิดการทำงานที่ผิดพลาด ซึ่งกลายเป็นความเสี่ยงด้านความปลอดภัยโดยตรง

Jorpor Plus จป. พลัส จึงพัฒนาระบบบริหารความปลอดภัยแบบออนไลน์ ที่เปลี่ยนกระบวนการทางเอกสารให้กลายเป็นดิจิทัลทั้งหมด ตั้งแต่การอบรม จัดการใบอนุญาตผู้รับเหมา การตรวจสอบอุปกรณ์ ระบบตรวจสอบสภาพการณ์ และระบบตรวจสอบพฤติกรรม ทำให้ทุกฝ่ายสามารถติดตามสถานะการทำงานแบบเรียลไทม์ พร้อมแนบภาพถ่ายและพิกัด ทำให้การเฝ้าระวังและนำมาสู่กระบวนการปรับปรุงอย่างสม่ำเสมอ ลดความผิดพลาดจากการทำงานด้วยเอกสาร

📱 การเปลี่ยนรูปแบบเป็นดิจิทัล ยังมีข้อดีในส่วนของการต่อยอดข้อมูลต่างๆ มาเพื่อใช้ในการวิเคราะห์และพัฒนามาตรการได้อย่างต่อเนื่อง เพื่อนำไปสู่การบริหารความเสี่ยงอย่างเป็นระบบมากขึ้น

🌡หนึ่งในสาเหตุสำคัญของไฟฟ้าลัดวงจรและเพลิงไหม้ในโรงงาน คือความร้อนที่สะสมภายในอุปกรณ์ หรือจุดเชื่อมต่อที่ผิดปกติ ปัญหาคือความเสี่ยงเหล่านี้มักเกิดขึ้นภายในระบบ จึงยากต่อการสังเกตด้วยตาเปล่าจนกว่าจะเกิดความเสียหาย

Digital Temperature Indicator (DTI) จาก Cleantech and Beyond จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อทำหน้าที่เป็น “สัญญาณเตือนล่วงหน้า” ผ่านสติกเกอร์อัจฉริยะที่ไม่ต้องใช้แบตเตอรี่ โดยใช้วัสดุที่ตอบสนองต่ออุณหภูมิซึ่งได้รับการจดสิทธิบัตร โดยเมื่ออุณหภูมิสูงเกินค่าที่กำหนด ฉลากจะเปลี่ยนสีให้สังเกตเห็นได้ พร้อมบันทึกข้อมูลในรูปแบบดิจิทัลได้โดยไม่ต้องจดบันทึก ทำให้ติดตามอุณหภูมิของอุปกรณ์หรือชิ้นงานได้ในระดับรายชิ้น

🦺 นวัตกรรมนี้ นอกจากจะช่วยให้เจ้าหน้าที่ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ยังช่วยยกระดับการบำรุงรักษา  อุปกรณ์เชิงป้องกัน พร้อมกับการเพิ่มความปลอดภัยในการทำงานของเครื่องจักร ป้องกันความเสียหาย ซึ่งช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในการทำงานของทีม ควบคู่ไปกับการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการต้นทุนในระยะยาว

🎛 อุบัติเหตุและ Downtime ในภาคอุตสาหกรรมจำนวนไม่น้อย มักมีสัญญาณเตือนล่วงหน้าจากเครื่องจักรที่เริ่มเสื่อมสภาพ เช่น มอเตอร์สั่นผิดปกติ อุณหภูมิสูงขึ้น หรือมีแนวโน้มทำงานผิดไปจากค่าปกติ แต่หากไม่มีระบบตรวจจับแบบต่อเนื่อง สัญญาณเหล่านี้อาจถูกมองข้าม จนเกิดความเสียหาย หยุดไลน์ผลิตกะทันหัน หรือกระทบต่อความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงานได้

DHMSCare จาก SMART Sense Industrial Design  เป็นระบบตรวจจับและวิเคราะห์สุขภาพเครื่องจักรด้วยอุปกรณ์ Wireless Vibration Sensor สำหรับวัดค่าความสั่นสะเทือนและอุณหภูมิของมอเตอร์แบบ Real-time พร้อมใช้ AI ช่วยวิเคราะห์แนวโน้มความผิดปกติ แจ้งเตือนล่วงหน้า และพยากรณ์การซ่อมบำรุงก่อนเกิดความเสียหายรุนแรง ระบบช่วยให้ทีมซ่อมบำรุงสามารถวางแผนเปลี่ยนอะไหล่หรือซ่อมมอเตอร์ได้อย่างเหมาะสม โดยไม่ต้องรอให้เครื่องจักรพังก่อน ลด Downtime ลดค่าใช้จ่ายจากการหยุดผลิต และยกระดับการบำรุงรักษาจาก “ซ่อมเมื่อเสีย” ไปสู่ “รู้ก่อน ซ่อมก่อน ป้องกันก่อนเกิดปัญหา 

🏭 นวัตกรรมนี้จึงสะท้อนให้เห็นว่า AI และ IIoT ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสำหรับเสริมกำลังการผลิต แต่ยังเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่ช่วยให้อุตสาหกรรมก้าวสู่การเป็นโรงงานอัจฉริยะ ที่ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ และยั่งยืนมากขึ้น

อ้างอิงข้อมูลจาก
https://www.nia.or.th/Thailand-Innovation-Hub-IndustryTech 
https://www.jorporplus.com/article-jorpor-plus-safety-systems/ 
https://www.cleantech-beyond.com/ 
https://www.smartsensedesign.asia/